پرتودرمانی برای سرطان پوست ملانوما
زمان تقریبی مطالعه
۶ دقیقه
فهرست مطالب در این مقاله
پرتودرمانی برای سرطان پوست ملانوما
پرتودرمانی از پرتوهای پرانرژی (مانند اشعه ایکس) یا ذرات برای از بین بردن سلولهای سرطانی استفاده میکند. این روش اغلب برای درمان سرطان پوست ملانوما استفاده نمیشود.
چه زمانی ممکن است از پرتودرمانی استفاده شود؟
پرتودرمانی برای اکثر افراد مبتلا به ملانوما روی پوست لازم نیست، اگرچه ممکن است در شرایط خاص مفید باشد:
- امکان جراحی وجود نداشته باشد ، پرتودرمانی میتواند گزینهای برای درمان برخی از ملانومهای مراحل اولیه باشد .
- در برخی موارد، اگر خطر عود ملانوما زیاد باشد، ممکن است از پرتودرمانی بعد از جراحی (بهعنوان یک درمان کمکی) استفاده شود. بهعنوان مثال، اغلب بعد از جراحی برای نوع غیرمعمولی از ملانوما به نام ملانوم دسموپلاستی استفاده میشود که خطر عود آن بعد از جراحی به تنهایی بیشتر است.
- گاهی اوقات، پس از جراحی در ناحیهای که غدد لنفاوی برداشته شدهاند، بهخصوص اگر بسیاری از غدد حاوی سلولهای سرطانی باشند، پرتودرمانی کمکی انجام میشود. این کار برای کاهش احتمال بازگشت سرطان انجام میشود.
- ممکن است از پرتودرمانی برای درمان ملانوما که پس از جراحی، چه در پوست و چه در غدد لنفاوی، عود کرده است، یا برای کمک به درمان گسترش بیماری به نقاط دوردست، استفاده شود.
- پرتودرمانی میتواند برای تسکین علائم ناشی از گسترش ملانوما به سایر قسمتهای بدن، بهویژه مغز یا استخوانها، استفاده شود. درمانی که با هدف تسکین علائم انجام میشود، درمان تسکینی نامیده میشود. انتظار نمیرود پرتودرمانی تسکینی سرطان را درمان کند، اما ممکن است به کوچک شدن آن یا کند شدن رشد آن برای مدتی کمک کند تا به کنترل برخی از علائم کمک کند.
پرتودرمانی چگونه انجام میشود؟
نوع پرتودرمانی که اغلب برای درمان ملانوما استفاده میشود که بهعنوان پرتودرمانی خارجی شناخته میشود، تابش را از منبعی خارج از بدن بر روی سرطان متمرکز میکند.
قبل از شروع درمان، تیم پرتودرمانی شما اندازهگیریهای دقیقی انجام میدهد تا زوایای صحیح برای هدفگیری پرتوهای تابشی و دوز مناسب تابش را پیدا کند. این جلسه برنامهریزی، شبیهسازی نامیده میشود.
برنامه درمانی میتواند براساس هدف درمان و محل ملانوما متفاوت باشد.
خودِ درمان بسیار شبیه گرفتن عکسبرداری با اشعه ایکس است، اما تابش قویتر است. خودِ این روش بدون درد است. هر جلسه درمان فقط چند دقیقه طول میکشد، اگرچه زمان آمادهسازی – قرار دادن شما در محل درمان – معمولاً بیشتر طول میکشد.
رادیوسرجری استریوتاکتیک (SRS)
SRS نوعی پرتودرمانی است که گاهی اوقات میتواند برای تومورهایی که به مغز گسترش یافتهاند استفاده شود. (علیرغم نامش، هیچ جراحی واقعی وجود ندارد.) دوزهای بالای پرتودرمانی دقیقاً در یک یا چند جلسه درمانی به تومور(ها) تابانده میشوند. دو روش اصلی برای ارائه SRS وجود دارد:
- در یک نسخه، دستگاهی به نام گاما نایف حدود ۲۰۰ پرتو نازک تابش را از زوایای مختلف طی چند دقیقه تا چند ساعت روی تومور متمرکز میکند. سر با قرار دادن در یک قاب سفت و سخت در همان موقعیت نگه داشته میشود.
- در نوع دیگری، یک شتابدهنده خطی (ماشینی که تابش ایجاد میکند) که توسط کامپیوتر کنترل میشود، در اطراف سر حرکت میکند تا پرتوهای نازک تابش را از زوایای مختلف طی چند دقیقه به تومور برساند. سر با یک قاب سر یا یک ماسک پلاستیکی صورت در جای خود نگه داشته میشود.
در صورت نیاز، این درمانها میتوانند تکرار شوند.
پرتودرمانی استریوتاکتیک بدن (SBRT)
این رویکرد مشابه SRS (استفاده از شتابدهنده خطی) است، اما میتوان از آن برای درمان تومورهای سایر قسمتهای بدن مانند ریهها یا ستون فقرات نیز استفاده کرد.
عوارض جانبی احتمالی پرتودرمانی
عوارض جانبی پرتودرمانی معمولاً به ناحیهای که پرتودرمانی میشود محدود میشود. عوارض جانبی رایج میتواند شامل موارد زیر باشد:
- مشکلات پوستی شبیه آفتاب سوختگی
- تغییرات در رنگ پوست
- ریزش مو در محل ورود اشعه به بدن
- خستگی
- حالت تهوع (اگر پرتودرمانی به سمت شکم باشد)
اغلب این عوارض جانبی پس از درمان از بین میروند.
پرتودرمانی مغز گاهی اوقات میتواند باعث از دست دادن حافظه، سردرد، مشکل در تفکر یا کاهش میل جنسی شود. معمولاً این علائم در مقایسه با علائم ناشی از تومور مغزی جزئی هستند، اما همچنان ممکن است بر کیفیت زندگی فرد تأثیر بگذارند.

خواب بهتر زمانی که بیخوابی مرتبط با سرطان دارید
بیخوابی مرتبط با سرطان زمانی است که فرد پس از تشخیص سرطان، مشکلات قابل توجهی در خواب داشته باشد. مشکلات خواب مرتبط با بیخوابی میتواند شامل مشکل در به خواب رفتن، مشکل در خواب ماندن یا زود بیدار شدن باشد. برخی از افراد قبل از ابتلا به سرطان بیخوابی را تجربه میکنند و متوجه میشوند که خواب آنها پس از تشخیص سرطان بدتر میشود. تجربه بیخوابی در طول سرطان میتواند منجر به احساس ناخوشی و بیقراری در طول روز شود.

مدارا با خشم
پس از تشخیص سرطان، احساس خشم، طبیعی است. این احساس ممکن است در زمان تشخیص، یا در هر زمانی در طول درمان و بهبودیافتگی، ایجاد شود. خشم یک واکنش عاطفی طبیعی است. برای داشتن احساسات ناخوشایند، احساس گناه نکنید و به خود، سخت نگیرید. خشم و سایر احساسات، بد نیستند. بااینحال، ممکن است در عصبانیت خود غرق شوید و بخواهید آن را به روشهای سالمتری، ابراز کنید.

مدارا با ابهام
بسیاری از افراد مبتلا به سرطان، ممکن است در مورد آینده، احساس عدم اطمینان داشته باشند. پس از تشخیص سرطان، ممکن است احساس کنید که امنیت زندگی شما کمتر از گذشته است. هنگامی که چنین احساسی دارید، درخواست حمایت بسیار مهم است. بیماران تازه تشخیصدادهشده و همچنین بهبودیافتگان نگرانیهای مشترکی دارند. با تیم مراقبتهای سلامتی خود در مورد منابع موجود حمایتی در این شرایط، صحبت کنید.

