آزمایش‌های سرطان تخمدان

اگر پزشک در طول معاینه لگن مورد مشکوکی پیدا کند، یا اگر علائمی داشته باشید که ممکن است ناشی از سرطان تخمدان باشد، پزشک معاینات و آزمایش‌هایی را برای یافتن علت توصیه خواهد کرد.

سابقه پزشکی و معاینه فیزیکی

پزشک شما در مورد سابقه پزشکی شما می‌پرسد تا در مورد عوامل خطر احتمالی، از جمله سابقه خانوادگی شما اطلاعات کسب کند. همچنین از شما پرسیده خواهد شد که آیا علائمی دارید، چه زمانی شروع شده‌اند و چه مدت آنها را داشته‌اید. پزشک شما احتمالاً معاینه لگنی را برای بررسی بزرگی تخمدان یا علائم وجود مایع در شکم (که آسیت نامیده می‌شود) انجام می‌دهد.

اگر بر اساس علائم و/یا معاینه فیزیکی دلیلی برای مشکوک بودن به سرطان تخمدان وجود داشته باشد، پزشک برای بررسی بیشتر آزمایش‌هایی را تجویز می‌کند.

مشاوره با متخصص

اگر نتایج معاینه لگن یا سایر آزمایش‌ها نشان دهد که ممکن است سرطان تخمدان داشته باشید، به پزشک یا جراح متخصص در درمان زنان مبتلا به این نوع سرطان نیاز خواهید داشت. انکولوژیست زنان یک متخصص زنان و زایمان است که به‌طور ویژه در درمان سرطان‌های دستگاه تناسلی زنان آموزش دیده است. درمان توسط انکولوژیست زنان کمک می‌کند تا مطمئن شوید که بهترین نوع جراحی را برای سرطان خود انجام می‌دهید. همچنین نشان داده شده است که به بیماران مبتلا به سرطان تخمدان کمک می‌کند عمر طولانی‌تری داشته باشند. هرکسی که مشکوک به سرطان تخمدان است باید قبل از جراحی به این نوع متخصص مراجعه کند.

تست‌های تصویربرداری

پزشکان از آزمایش‌های تصویربرداری برای گرفتن عکس از داخل بدن شما استفاده می‌کنند. آزمایش‌های تصویربرداری می‌توانند وجود توده لگنی را نشان دهند، اما نمی‌توانند تأیید کنند که توده سرطانی است. این آزمایش‌ها همچنین در صورتی مفید هستند که پزشک به دنبال بررسی گسترش (متاستاز) سرطان تخمدان به سایر بافت‌ها و اندام‌ها باشد.

سونوگرافی

سونوگرافی (اولتراسونوگرافی) از امواج صوتی برای ایجاد تصویر روی صفحه نمایش ویدیویی استفاده می‌کند. امواج صوتی از یک ردیاب کوچک که در واژن قرار داده می‌شود، آزاد می‌شوند و یک ابزار کوچک میکروفون مانند به نام مبدل، امواج صوتی را منتشر می‌کند و پژواک‌های آنها را هنگام برخورد با اندام‌ها دریافت می‌کند. یک کامپیوتر این پژواک‌ها را به تصویری روی صفحه نمایش تبدیل می‌کند.

سونوگرافی اغلب اولین آزمایشی است که در صورت مشکوک بودن به وجود مشکل در تخمدان‌ها انجام می‌شود. می‌توان از آن برای یافتن تومور تخمدان و بررسی اینکه آیا یک توده جامد (تومور) است یا یک کیست پر از مایع، استفاده کرد. همچنین می‌توان از آن برای بررسی بهتر تخمدان و مشاهده اندازه و ظاهر داخلی آن استفاده کرد. این به پزشک کمک می‌کند تا تصمیم بگیرد کدام توده‌ها یا کیست‌ها نگران‌کننده‌تر هستند.

اسکن توموگرافی کامپیوتری (CT)

سی‌تی‌اسکن یک آزمایش اشعه ایکس است که تصاویر مقطعی دقیقی از بدن شما تهیه می‌کند. این آزمایش می‌تواند به تشخیص گسترش سرطان تخمدان به سایر اندام‌ها کمک کند.

سی‌تی‌اسکن تومورهای کوچک تخمدان را به خوبی نشان نمی‌دهد، اما می‌تواند تومورهای بزرگتر را ببیند و ممکن است بتواند ببیند که آیا تومور به ساختارهای مجاور در حال رشد است یا خیر. سی تی اسکن همچنین ممکن است غدد لنفاوی بزرگ شده، علائم گسترش سرطان به کبد یا سایر اندام‌ها یا علائمی مبنی بر تأثیر تومور تخمدان بر کلیه‌ها یا مثانه شما را نشان دهد.

سی‌تی‌اسکن معمولاً برای نمونه‌برداری از تومور تخمدان استفاده نمی‌شود (به بخش «نمونه‌برداری» در بخش «سایر آزمایش‌ها» مراجعه کنید)، اما می‌توان از آنها برای نمونه‌برداری از متاستاز مشکوک (ناحیه گسترش) استفاده کرد. برای این روش که بیوپسی سوزنی با هدایت سی‌تی‌اسکن نامیده می‌شود، بیمار روی تخت سی‌تی‌اسکن می‌ماند، در حالی که رادیولوژیست سوزن بیوپسی را به سمت توده حرکت می‌دهد. سی‌تی‌اسکن‌ها تا زمانی که پزشکان مطمئن شوند سوزن در توده قرار دارد، تکرار می‌شوند. یک نمونه بیوپسی با سوزن ظریف (قطعه کوچکی از بافت) یا یک نمونه بیوپسی با سوزن مرکزی (یک استوانه نازک از بافت به طول حدود ½ اینچ و قطر کمتر از 1/8 اینچ) برداشته شده و در آزمایشگاه بررسی می‌شود.

عکس‌برداری اشعه ایکس با تنقیه باریوم

تنقیه باریم آزمایشی است که نشان می‌دهد آیا سرطان به روده بزرگ یا رکتوم حمله کرده است یا خیر. این آزمایش به ندرت برای زنان مبتلا به سرطان تخمدان استفاده می‌شود. به جای آن ممکن است کولونوسکوپی انجام شود.

اسکن تصویربرداری رزونانس مغناطیسی (MRI)

اسکن‌های MRI همچنین تصاویر مقطعی از اندام‌های داخلی شما می‌گیرند. اما MRI از آهنرباهای قوی برای ایجاد تصاویر استفاده می‌کند – نه اشعه ایکس. ممکن است قبل از اسکن، ماده حاجب به نام گادولینیوم به داخل ورید تزریق شود تا جزئیات بهتر دیده شوند.

اسکن‌های MRI اغلب برای جستجوی سرطان تخمدان استفاده نمی‌شوند، اما به‌ویژه برای بررسی مغز و نخاع که سرطان می‌تواند در آنها گسترش یابد، مفید هستند.

اشعه ایکس قفسه سینه

ممکن است برای تعیین اینکه آیا سرطان تخمدان به ریه‌ها گسترش یافته (متاستاز داده است) عکس‌برداری با اشعه ایکس انجام شود. این گسترش ممکن است باعث ایجاد یک یا چند تومور در ریه‌ها شود و اغلب باعث تجمع مایع در اطراف ریه‌ها می‌شود. این مایع که پلورال افیوژن نامیده می‌شود، با عکس‌برداری با اشعه ایکس از قفسه سینه و همچنین سایر انواع اسکن قابل مشاهده است.

اسکن توموگرافی گسیل پوزیترون (PET)

برای اسکن PET، گلوکز (قند) رادیواکتیو برای بررسی سرطان داده می‌شود. سلول‌های بدن بسته به سرعت رشدشان، مقادیر متفاوتی از قند را دریافت می‌کنند. سلول‌های سرطانی که به سرعت رشد می‌کنند، بیشتر از سلول‌های طبیعی احتمال دارد مقادیر بیشتری از قند را جذب کنند. از یک دوربین مخصوص برای ایجاد تصویری از نواحی رادیواکتیویته در بدن استفاده می‌شود.

تصویر حاصل از اسکن PET به اندازه اسکن CT یا MRI دقیق نیست، اما اطلاعات مفیدی در مورد اینکه آیا نواحی غیرطبیعی مشاهده شده در این آزمایش‌های دیگر احتمالاً سرطان هستند یا خیر، ارائه می‌دهد.

اگر قبلاً به سرطان مبتلا شده‌اید، پزشک شما ممکن است از این آزمایش برای بررسی اینکه آیا سرطان به غدد لنفاوی یا سایر قسمت‌های بدن گسترش یافته است یا خیر، استفاده کند. اسکن PET همچنین می‌تواند در صورتی مفید باشد که پزشک شما فکر می‌کند سرطان ممکن است گسترش یافته باشد اما نمی‌داند به کجا.

اسکن PET/CT: برخی از دستگاه‌ها می‌توانند همزمان PET و CT اسکن را انجام دهند. این به پزشک اجازه می‌دهد نواحی با رادیواکتیویته بالاتر را در اسکن PET با تصویر دقیق‌تر آن ناحیه در اسکن CT مقایسه کند. اسکن‌های PET می‌توانند به یافتن سرطان در صورت گسترش آن کمک کنند، اما اغلب برای جستجوی سرطان تخمدان استفاده نمی‌شوند.

تست‌های دیگر

لاپاراسکوپی

در این روش از یک لوله نازک و نورانی استفاده می‌شود که پزشک از طریق آن می‌تواند تخمدان‌ها و سایر اندام‌ها و بافت‌های لگنی موجود در این ناحیه را مشاهده کند. این لوله از طریق یک برش کوچک در قسمت پایین شکم وارد می‌شود و تصاویر لگن یا شکم را به یک مانیتور ویدیویی ارسال می‌کند. لاپاراسکوپی نمایی از اندام‌ها را ارائه می‌دهد که می‌تواند به برنامه‌ریزی جراحی یا سایر درمان‌ها کمک کند و به پزشکان در تأیید مرحله (میزان گسترش تومور) سرطان کمک کند. همچنین، پزشکان می‌توانند ابزارهای کوچکی را از طریق برش (های) لاپاراسکوپی برای انجام بیوپسی وارد کنند.

کولونوسکوپی

کولونوسکوپی روشی برای معاینه داخل روده بزرگ (کولون) است. پزشک با استفاده از کولونوسکوپ، که یک لوله نازک، انعطاف‌پذیر و دارای چراغ با یک دوربین فیلمبرداری کوچک در انتهای آن است، تمام طول روده بزرگ و راست روده را بررسی می‌کند. این لوله از طریق مقعد وارد راست روده و روده بزرگ می‌شود. هر ناحیه غیرطبیعی که مشاهده شود، می‌تواند بیوپسی شود. این روش بیشتر برای جستجوی سرطان روده بزرگ استفاده می‌شود.

بیوپسی

تنها راه برای تعیین قطعی سرطانی بودن یک توده، برداشتن تکه‌ای از آن و بررسی آن در آزمایشگاه است. این روش بیوپسی نامیده می‌شود. برای سرطان تخمدان، بیوپسی معمولاً با برداشتن تومور در حین جراحی انجام می‌شود.

در موارد نادر، ممکن است از یک تومور مشکوک به سرطان تخمدان در طول عمل لاپاراسکوپی یا با سوزنی که مستقیماً از طریق پوست شکم وارد تومور می‌شود، بیوپسی گرفته شود. معمولاً سوزن توسط سونوگرافی یا سی‌تی‌اسکن هدایت می‌شود. این کار فقط در صورتی انجام می‌شود که به دلیل سرطان پیشرفته یا برخی بیماری‌های جدی دیگر نتوانید جراحی انجام دهید، زیرا نگرانی وجود دارد که بیوپسی می‌تواند سرطان را گسترش دهد.

اگر آسیت (تجمع مایع در داخل شکم) دارید، می‌توان از نمونه‌های مایع نیز برای تشخیص سرطان استفاده کرد. در این روش که پاراسنتز نامیده می‌شود، پوست شکم بی‌حس می‌شود و سوزنی متصل به سرنگ از طریق دیواره شکم به داخل مایع داخل حفره شکم منتقل می‌شود. ممکن است از سونوگرافی برای هدایت سوزن استفاده شود. مایع به داخل سرنگ کشیده می‌شود و سپس برای تجزیه و تحلیل ارسال می‌شود تا مشخص شود که آیا حاوی سلول‌های سرطانی است یا خیر. در تمام این روش‌ها، بافت یا مایع به‌دست‌آمده به آزمایشگاه فرستاده می‌شود. در آنجا توسط یک پاتولوژیست، پزشکی که در تشخیص و طبقه‌بندی بیماری‌ها با بررسی سلول‌ها زیر میکروسکوپ و استفاده از سایر تست‌های آزمایشگاهی تخصص دارد، بررسی می‌شود.

آزمایش‌های خون

پزشک آزمایش‌های شمارش خون را تجویز می‌کند تا مطمئن شود که گلبول‌های قرمز، گلبول‌های سفید و پلاکت‌ها (سلول‌هایی که به توقف خونریزی کمک می‌کنند) کافی است. همچنین آزمایشاتی برای اندازه‌گیری عملکرد کلیه و کبد و همچنین سلامت عمومی شما انجام خواهد شد.

پزشک همچنین آزمایش CA-125 را تجویز می‌کند. زنانی که سطح CA-125 بالایی دارند اغلب به یک انکولوژیست زنان ارجاع داده می‌شوند، اما هر زنی که مشکوک به سرطان تخمدان باشد باید به متخصص انکولوژی زنان نیز مراجعه کند.

برخی از سرطان‌های سلول زایای می‌توانند باعث افزایش سطح خونی نشانگرهای تومور گنادوتروپین جفتی انسانی (HCG)، آلفا فتوپروتئین (AFP) و/یا لاکتات دهیدروژناز (LDH) شوند. اگر پزشک مشکوک باشد که تومور تخمدان شما می‌تواند یک تومور سلول زایا باشد، ممکن است بررسی شود.

برخی از تومورهای استرومایی تخمدان باعث افزایش سطح خون ماده‌ای به نام اینهیبین و هورمون‌هایی مانند استروژن و تستوسترون می‌شوند. اگر پزشک مشکوک به داشتن این نوع تومور باشد، این سطوح ممکن است بررسی شوند.

مشاوره و آزمایش ژنتیک در صورت ابتلا به سرطان تخمدان

اگر سرطان تخمدان اپیتلیال برای شما تشخیص داده شده است، پزشک احتمالاً توصیه می‌کند که برای برخی تغییرات ژنی ارثی، مشاوره ژنتیک و آزمایش ژنتیکی انجام دهید، حتی اگر سابقه خانوادگی سرطان نداشته باشید. شایع‌ترین جهش‌های یافت شده در ژن‌های BRCA1 و BRCA2 است، اما برخی از سرطان‌های تخمدان با جهش در ژن‌های دیگر مانند ATM ،BRIP1 ، RAD51C/RAD51D، MSH2 ، MLH1، MSH6 یا PMS6 مرتبط هستند.

آزمایش ژنتیک برای جستجوی جهش‌های ارثی می‌تواند از چندین جهت مفید باشد

• اگر مشخص شود که جهش ژنی دارید، احتمال ابتلا به انواع دیگر سرطان نیز بیشتر است. شما ممکن است از انجام هر کاری که می‌توانید برای کاهش خطر ابتلا به این سرطان‌ها و همچنین انجام آزمایش‌هایی برای یافتن زودهنگام آنها سود ببرید.
• اگر شما یک جهش ژنی دارید، اعضای خانواده شما (بستگان خونی) نیز ممکن است آن را داشته باشند، بنابراین آنها می‌توانند تصمیم بگیرند که آیا می‌خواهند برای اطلاعات بیشتر در مورد خطر سرطان خود آزمایش شوند یا خیر.
• BRCA1 یا BRCA2 دارید، ممکن است در برخی مواقع از درمان با داروهای هدفمند به نام مهارکننده‌های PARP بهره‌مند شوید.
• حتی اگر هیچ یک از جهش‌های ژنی ذکر شده در بالا را نداشته باشید، ممکن است تومور شما برای برخی از این ژن‌های غیرطبیعی آزمایش شود، زیرا ممکن است گزینه‌های بیشتری برای درمان در اختیار شما قرار دهد.

ممکن است درباره برخی از آزمایشات ژنتیکی خانگی شنیده باشید. این نگرانی وجود دارد که این تست‌ها توسط شرکت‌ها بدون ارائه اطلاعات کامل تبلیغ شود. به‌عنوان مثال، آزمایشی برای تعداد کمی از جهش‌های ژن BRCA1 و BRCA2 توسط FDA تایید شده است. با این حال، بیش از ۱۰۰۰ جهش شناخته شده در BRCA وجود دارد و مواردی که در آزمایش تایید شده قرار گرفته‌اند، رایج‌ترین آنها نیستند. این بدان معنی است که بسیاری از جهش‌های BRCA وجود دارد که با این آزمایش تشخیص داده نمی‌شوند.

یک مشاور ژنتیک یا سایر متخصصان پزشکی واجد شرایط می‌تواند به شما در درک خطرات، مزایا و محدودیت‌های احتمالی آنچه آزمایش ژنتیک می‌تواند به شما بگوید کمک کند. این می‌تواند به شما کمک کند تصمیم بگیرید که آیا آزمایش برای شما مناسب است و کدام آزمایش بهترین است.

برای کسب اطلاعات بیشتر در مورد آزمایش‌های ژنتیکی، ببینید آیا باید آزمایش ژنتیکی برای خطر سرطان انجام دهم؟

تست‌های آزمایشگاهی برای تغییرات ژنی یا پروتئینی

در برخی از سرطان‌های تخمدان، پزشکان ممکن است به دنبال تغییرات ژنی یا پروتئینی خاصی در سلول‌های سرطانی باشند که می‌تواند به این معنی باشد که برخی داروهای هدفمند یا ایمونوتراپی ممکن است به درمان سرطان کمک کنند. این آزمایش‌ها را می‌توان بر روی یک قطعه از سرطان که در طی بیوپسی یا جراحی سرطان تخمدان گرفته شده است، انجام داد.

BRCA1 و BRCA2:ژن‌های BRCA به‌طور معمول در ترمیم DNA نقش دارند و جهش در این ژن‌ها می‌تواند باعث رشد خارج از کنترل سلول‌ها و تبدیل به سرطان شود. سرطان‌های تخمدان با جهش‌های ژن BRCA با درمان با داروهای هدفمند به نام مهارکننده‌های PARP بیشتر کمک می‌کند.

آزمایش گیرنده فولات آلفا (FR-alpha): در بسیاری از سرطان‌های تخمدان، سلول‌ها سطوح بالایی از پروتئین FR-آلفا را روی سطوح خود دارند. آزمایش سطوح FR-alpha می‌تواند نشان دهد که آیا سرطان به درمان با داروی هدفمندی مانند میروتوکسیماب پاسخ می‌دهد یا خیر. soravtansine (Elahere).

آزمایش ژن MSI و MMR: زنانی که سرطان سلولی شفاف، اندومتریوئید یا موسینوس تخمدان دارند ممکن است تومور خود را آزمایش کنند تا ببینند آیا سطوح بالایی از تغییرات ژنی به نام بی‌ثباتی ریزماهواره (MSI) را نشان می‌دهد یا خیر. همچنین ممکن است آزمایش برای بررسی اینکه آیا سلول‌های سرطانی تغییراتی در ژن‌های ترمیم عدم تطابق (MMR) دارند (MLH1، MSH2، MSH6 و PMS2) انجام شود.

تغییرات در ژن‌های MSI یا MMR (یا هر دو) اغلب در افراد مبتلا به سندرم لینچ (HNPCC) دیده می‌شود. تا ۱۰درصد از تمام سرطان‌های اپیتلیال تخمدان تغییراتی در این ژن‌ها دارند.

۲ دلیل احتمالی برای آزمایش سرطان تخمدان برای MSI یا تغییرات ژن MMR وجود دارد:

• برای شناسایی بیمارانی که باید از نظر سندرم لینچ آزمایش شوند. تشخیص سندرم لینچ می‌تواند به تعیین اینکه آیا فرد باید برای انواع دیگر سرطان، مانند سرطان آندومتر یا کولون، غربالگری کند یا خیر، کمک کند. اگر فردی سندرم لینچ داشته باشد، بستگانش نیز ممکن است به آن مبتلا شوند و ممکن است بخواهند برای آن آزمایش شوند.
• برای تعیین گزینه‌های درمانی برای سرطان تخمدان. سرطان‌های تخمدانی که دارای برخی تغییرات ژنی MSI یا MMR هستند، ممکن است با داروهای ایمونوتراپی خاصی که به‌عنوان مهارکننده‌های نقطه بازرسی شناخته می‌شوند، درمان شوند.

جهش‌های ژن NTRK: برخی از سرطان‌های تخمدان ممکن است برای تغییرات در یکی از ژن‌های NTRK آزمایش شوند. سلول‌های دارای این تغییرات ژنی می‌توانند منجر به رشد غیرطبیعی سلول و سرطان شوند. لاروترکتینیب (Vitrakvi) و انترکتینیب (Rozlytrek) داروهای هدفمندی هستند که پروتئین‌های ساخته شده توسط ژن‌های غیرطبیعی NTRK را متوقف می‌کنند. تعداد سرطان‌های تخمدانی که دارای این جهش هستند بسیار کم است، اما این ممکن است برای برخی از زنان گزینه‌ای باشد.