چگونه مغز و احساسات شما رودهتان را کنترل میکنند
زمان تقریبی مطالعه
۷ دقیقه
فهرست مطالب در این مقاله
چگونه مغز و احساسات شما رودهتان را کنترل میکنند
همه ما میدانیم که داشتن «حس درونی» یا احساس انقباض در دل وقتی که متوجه میشویم یک مهلت مهم را از دست دادهایم، به چه معناست.
اما چطور ممکن است احساسات در روده شما تجربه شوند؟
در ۱۰ سال گذشته پیشرفتهای علمی زیادی صورت گرفته است که درک ما از چگونگی ارتباط مغز و روده و چگونگی بهبود سلامت روده از طریق طب ذهن و بدن را تا حد زیادی بهبود بخشیده است.
ارتباط مغز و روده چیست؟
دستگاه گوارش سیستم عصبی مخصوص به خود را دارد که سیستم عصبی رودهای نامیده میشود. این سیستم بیش از ۱۰۰ میلیون پایانه عصبی دارد و از بسیاری جهات، میتواند هضم را بهطور مستقل و بدون آگاهی آگاهانه شما کنترل کند.
سیستم عصبی رودهای بهعنوان “مغز دوم” ما لقب گرفته است. این مغز رودهای از طریق شبکهای از مسیرهای عصبی به “مغز بزرگ” ما متصل است و این دو سیستم عصبی بسیاری از انتقالدهندههای عصبی یکسان را برای تسهیل ارتباط به اشتراک میگذارند.
در واقع، ۹۵٪ سروتونین در روده یافت میشود! این مسیر دوطرفه بهعنوان محور مغز – روده شناخته میشود و شامل ارتباط لحظه به لحظه برای کنترل هضم است.
این مسیر توضیح میدهد که چرا ممکن است معده شما با دیدن یک استیک آبدار، حتی قبل از اینکه غذا به معدهتان برسد، شروع به قار و قور کند.
آیا استرس میتواند باعث معده درد من شود؟
محور مغز – روده همچنین توضیح میدهد که چگونه میتوانید استرس و احساسات را در روده احساس کنید. اکثر افراد قبل از اولین قرار ملاقات یا قبل از سخنرانی در جمع، حالت تهوع را تجربه کردهاند.
این «احساسات رودهای» نتیجهی انتقال استرس به روده از طریق این مسیرهای عصبی دوطرفه است. برای بسیاری از بیماران، زندگی با علائم غیرقابل پیشبینی دستگاه گوارش میتواند بهخودیخود بسیار استرسزا باشد.
نیاز به پیدا کردن دستشویی در یک لحظه یا احساس نفخ ناخوشایند در یک مهمانی میتواند باعث استرس و اضطراب شود که این امر روده را بیشتر تحریک میکند و یک چرخه معیوب ایجاد میکند.
آیا استرس میتواند باعث بیماری گوارشی شود؟
افرادی که به بیماریهای گوارشی مزمن مانند سندرم روده تحریکپذیر (IBS) یا بیماری التهابی روده (مانند بیماری کرون، کولیت اولسراتیو) مبتلا هستند، ممکن است به اثرات استرس حساستر باشند.
با این حال، اینها اختلالات پیچیدهای هستند و متخصصان معتقد نیستند که استرس باعث ایجاد این شرایط میشود. ما معتقدیم که استرس میتواند از طریق تعاملات مغز و روده علائم را تشدید کند و بیماران کاملاً از این ارتباط آگاه هستند.
۷۰٪ از بیماران مبتلا به بیماری کرون و کولیت اولسراتیو معتقدند که شعلهور شدن بیماری آنها با وقایع استرسزا مرتبط است. و محققان ارتباط بین استرس و روده را تأیید کردهاند. بهعنوان مثال، مطالعات حیوانی نشان داده است که استرس میتواند التهاب را در روده بزرگ تحریک کند یا بیماری را که در حال بهبودی بوده است، دوباره فعال کند.
بنابراین، استرس میتواند نقش مهمی در روند یک بیماری گوارشی داشته باشد، حتی اگر علت اولیه آن نباشد.
«روده حساس» چیست؟
تصور میشود برخی افراد به طور خاص به اثرات استرس حساس هستند و به آنها “پاسخدهندگان روده” گفته میشود. تصور میشود این حساسیت روده نقش مهمی در بیماریهای عملکردی دستگاه گوارش مانند سندرم روده تحریکپذیر (IBS) ایفا میکند.
متخصصان به این حالت «حساسیت بیش از حد احشایی» میگویند، به این معنی که اعصاب روده بیش از حد حساس هستند و در پاسخ به هضم طبیعی، تحریک میشوند. به همین دلیل است که برای برخی افراد، یک وعده غذایی با اندازه طبیعی یا حرکت گاز در رودهها میتواند باعث درد شدید شود، در حالی که برای یک فرد سالم این احساسات بهسختی قابل توجه هستند.
مغز نیز نقش مهمی ایفا میکند و بر نحوه تجربه این احساسات در روده تأثیر میگذارد. مطالعات تصویربرداری مغز نشان داده است که افراد مبتلا به سندرم روده تحریکپذیر (IBS) در نحوه پردازش سیگنالهای دریافتی از روده توسط مغزشان دچار ناهنجاریهایی هستند و نمیتوانند محرکهای دردناک را بهدرستی تنظیم کنند.
این اختلال در ارتباط مغز و روده، مؤلفه مهمی برای بسیاری از بیماریهای گوارشی است و به همین دلیل است که باید هنگام درمان بیماران، نقش عوامل روانشناختی را در نظر بگیریم.
چگونه میتوانم از ذهنم برای درمان دلدردم استفاده کنم؟
پزشکی به سمت رویکردی جامعتر برای درمان بیماران در حال حرکت است و علاقه فزایندهای به یافتن گزینههای درمانی غیردارویی وجود دارد. بیماریهای دستگاه گوارش نمونهی بارزی از تأثیرات مثبت مداخلات ذهن و بدن بر سلامت هستند.
به دلیل محور مغز – روده، میتوانیم از درمانهای روانشناختی برای تأثیر مستقیم بر هضم غذا استفاده کنیم. بهعنوان مثال، به نظر میرسد هیپنوتیزم درمانی تأثیر آرامبخشی بر روده دارد و نشان داده شده است که مستقیماً بر تحرک روده، ترشحات روده و حساسیت به درد تأثیر میگذارد.
درمان شناختی – رفتاری و هیپنوتیزم درمانی هدایتشده توسط روده، درمانهای مبتنی بر شواهد برای سندرم روده تحریکپذیر هستند و نشان داده شده است که برای علائم بیماران مفید هستند. حتی نشان داده شده است که هیپنوتیزم درمانی هدایتشده توسط روده، بهبودی را در بیماران مبتلا به کولیت اولسراتیو طولانیتر میکند.
از طریق این رویکردهای درمانی، بیماران میتوانند یاد بگیرند که پاسخ استرس خود را تنظیم کنند و مغز را برای تنظیم سیگنالهای درد ناخواسته از روده، دوباره برنامهریزی کنند.

بدون مصرف دخانیات بعد از ترک
ترک کردن ممکن است ناراحتکننده باشد. ترک نیکوتین دارای دو بخش فیزیکی و روانی است. علائم فیزیکی آزاردهنده هستند؛ اما تهدیدکننده زندگی نیستند. بااینحال، اگر آمادگی مقاومت در برابر آنها را ندارید، میتوانند شما را وسوسه کنند که دوباره به سیگار کشیدن یا مصرف برگردید. جایگزینی نیکوتین و سایر داروها میتوانند به کاهش بسیاری از این علائم کمک کنند. اکثر افرادی که از دخانیات استفاده میکنند متوجه میشوند که بخش ذهنی ترک سیگار چالش بزرگتری است.

تغییر طعم و بو
بسیاری از افراد مبتلا به سرطان در طول یا بعد از درمان دچار تغییراتی در طعم و بو میشوند. این تغییرات میتواند منجر به بیزاری از غذا شود. بیزاری از غذا، بیزاری شدید از برخی غذاهاست که باعث میشود از آنها اجتناب کنید. تغییرات طعم و بو میتواند خوردن را سختتر کند و منجر به کاهش وزن بدون تلاش شود. نخوردن و نیاشامیدن کافی میتواند درمان و بهبودی بدن شما را از سرطان دشوارتر کند.

نشانههای استرس روانی
استرس روانی نحوه واکنش بدن و مغز به هر نیاز یا خواستهای است که بهعنوان یک چالش یا مانع دیده میشود. استرس روانی لزوماً منفی نیست. برخی افراد استرس کوتاهمدت را انگیزهبخش میدانند، مانند امتحان یا مصاحبه شغلی. بااینحال، استرس زیاد گاهی اوقات میتواند باعث علائم فیزیکی و مشکلات سلامتی شود، بهخصوص اگر استرس خود را بهخوبی مدیریت نکنید.

