درک ارتباط سندرم روده تحریکپذیر و اضطراب
زمان تقریبی مطالعه
۱۳ دقیقه
فهرست مطالب در این مقاله
درک ارتباط سندرم روده تحریکپذیر و اضطراب
اضطراب باعث سندرم روده تحریکپذیر نمیشود، اما ممکن است علائم IBS مرتبط با اضطراب را تجربه کنید.
نکات کلیدی
- سندرم روده تحریکپذیر و اضطراب اغلب با هم رخ میدهند و ممکن است علل مشترکی داشته باشند.
- درمانهای سندرم روده تحریکپذیر میتواند شامل تغییرات سبک زندگی، داروها و ورزش باشد.
سندرم روده تحریکپذیر (IBS) باعث علائمی مانند درد شکم، نفخ و اسهال و/یا یبوست میشود. این بیماری بهعنوان اختلالی در تعامل روده و مغز در نظر گرفته میشود، به این معنی که ارتباط بین روده و مغز قطع میشود. در حالی که اختلالات خلقی باعث IBS نمیشوند، افراد مبتلا به IBS ممکن است بیشتر در معرض اضطراب یا افسردگی قرار گیرند.
این مقاله به بررسی ارتباط بین سندرم روده تحریکپذیر و اضطراب، از جمله علائم آنها و نحوه مدیریت همزمان هر دو میپردازد.
بین سندرم روده تحریکپذیر (IBS) و اضطراب چیست؟
سندرم روده تحریکپذیر (IBS) یک بیماری شایع است که تصور میشود بین ۵ تا ۱۰ درصد از کل افراد را تحت تأثیر قرار میدهد، اگرچه میزان شیوع آن در مناطق جغرافیایی مختلف متفاوت است. افراد مبتلا به سندرم روده تحریکپذیر ممکن است سه برابر بیشتر از جمعیت عمومی با اضطراب یا افسردگی دست و پنجه نرم کنند.
تصور میشود که بین اضطراب و سندرم روده تحریکپذیر (IBS) ارتباطی وجود دارد، اما دلایل وقوع آن بهخوبی درک نشده است. یک نظریه این است که هر دو بیماری ممکن است توسط مکانیسمهای یکسانی ایجاد شوند.
علائم رایج سندرم روده تحریکپذیر و اضطراب
علائم سندرم روده تحریکپذیر (IBS) تأثیر قابل توجهی بر کیفیت زندگی دارند. برخی از علائم شایعتر که ممکن است با IBS رخ دهند عبارتاند از:
- درد شکم و/یا گرفتگی عضلات
- نفخ/اتساع شکم
- یبوست
- اسهال
- مخاط در مدفوع
- حرکات روده فوری
- تشدید علائم در دوران قاعدگی
علائم اختلال اضطراب میتواند غیرقابل کنترل یا شدید باشد. این علائم ممکن است شامل موارد زیر باشد:
- اضطراب
- ترس
- وحشت
- نگرانی
چرا سندرم روده تحریکپذیر میتواند اضطراب را بدتر کند؟
سندرم روده تحریکپذیر و اضطراب ممکن است علل مشترکی در بدن داشته باشند، از جمله برخی ژنها. این دو همیشه با هم همراه نیستند، اما اضطراب یکی از شایعترین تشخیصهای اضافی برای افرادی است که با سندرم روده تحریکپذیر زندگی میکنند.
سندرم روده تحریکپذیر میتواند غیرقابل پیشبینی باشد و علائم آن میتواند انجام کارهای روزانه را دشوار کند. این میتواند منجر به اضطراب در مورد بروز علائم شود. این میتواند به یک الگوی دایرهای تبدیل شود که در آن اضطراب، علائم گوارشی را تشدید میکند و نگرانی یا اضطراب پیرامون علائم گوارشی میتواند منجر به بروز علائم گوارشی شود.
چرا اضطراب میتواند سندرم روده تحریکپذیر (IBS) را بدتر کند؟
افرادی که سندرم روده تحریکپذیر (IBS) و همچنین علائم اضطراب دارند، ممکن است علائم IBS شدیدتری داشته باشند.
در یک مطالعه، مشخص شد که درد و اسهال زمانی که بیماران علائم اختلالات خلقی نیز داشتند، بدتر میشد. همچنین نشان داده شد که زمان عبور غذا (مدت زمانی که طول میکشد تا غذای هضم شده از روده بزرگ عبور کند) و یبوست و اسهال با هم مرتبط هستند. این علائم زمانی که علائم روانی نیز با آنها همراه بود، بدتر میشدند.
عوامل و علل سندرم روده تحریکپذیر (IBS) و اضطراب
علائم سندرم روده تحریکپذیر (IBS) محرکهای بالقوه زیادی دارند. این موقعیتها یا عوامل استرسزا ممکن است منجر به بدتر شدن علائم IBS شوند. هر فرد مبتلا به IBS واکنش متفاوتی به عواملی در رژیم غذایی یا زندگی خود خواهد داشت که ممکن است بر علائم او تأثیر بگذارد.
میکروبیوتای روده تغییر یافته
میکروبیوم روده (تعادل میکروبهایی که در دستگاه گوارش زندگی میکنند) ممکن است در ایجاد و مدیریت بسیاری از اختلالات گوارشی، از جمله سندرم روده تحریکپذیر، مهم باشد.
اینکه چگونه تغییرات در میکروبیوم روده بر سندرم روده تحریکپذیر تأثیر میگذارد، بهخوبی شناخته نشده است. برخی از مواردی که میتوانند میکروبیوم را بهطور چشمگیری تغییر دهند شامل آنتیبیوتیکها یا عفونت روده است.
حساسیت بیش از حد محور روده – مغز
سندرم روده تحریکپذیر (IBS) بهعنوان اختلالی در محور روده-مغز در نظر گرفته میشود. روده و مغز با هم برای تنظیم هضم و سیستم عصبی مرکزی کار میکنند. در سندرم روده تحریکپذیر، این مسیر ممکن است بهشدت به تغییرات در هر چیزی از رژیم غذایی گرفته تا خلقوخو پاسخ دهد.
این میتواند به این معنی باشد که علائم IBS در پاسخ به تغییرات حتی کوچک در محیط یا رژیم غذایی که بر محور روده – مغز تأثیر میگذارند، بیشتر میشود. به این حالت، حساسیت بیش از حد احشایی گفته میشود.
عوامل روانشناختی
تصور میشود که ابتلا به سندرم روده تحریکپذیر میتواند منجر به بروز علائم روانی شود. استرس مزمن، کمبود انرژی، خستگی، اختلال عملکرد جنسی و مشکلات خواب، همگی ممکن است افراد مبتلا به سندرم روده تحریکپذیر را تحت تأثیر قرار دهند. در برخی افراد، این مشکلات حتی میتوانند از خود سندرم روده تحریکپذیر مشکلسازتر شوند.
استرس
یک مقاله مروری از ۳۷ مطالعه نتوانست نتیجه بگیرد که آیا استرسی که افراد مبتلا به IBS تجربه میکنند به دلیل علائم است یا اینکه یک مسئله جداگانه است. با این حال، مشخص کرد که وقایع استرسزای زندگی میتوانند علائم IBS را بدتر کنند.
درمان سندرم روده تحریکپذیر (IBS) و اضطراب
درمانهای سندرم روده تحریکپذیر انواع مختلفی دارند، از تغییرات سبک زندگی گرفته تا داروهای تجویزی. آنچه مفید خواهد بود برای هر فرد متفاوت خواهد بود و همچنین با توجه به علائم اصلی یا نوع سندرم روده تحریکپذیر او تعیین میشود. برخی از افراد ممکن است برای رسیدن به نتایج مطلوب، نیاز به امتحان کردن انواع مختلف درمان به صورت جداگانه یا با هم داشته باشند.
داروهای ضدافسردگی
داروهای ضدافسردگی برای درمان برخی افراد مبتلا به سندرم روده تحریکپذیر تجویز میشوند. این داروها ممکن است مفید باشند زیرا درد را به روشهای مختلفی درمان میکنند. اگر کسی در کنار سندرم روده تحریکپذیر خود، اضطراب یا افسردگی را نیز تجربه میکند، این داروها ممکن است به این علائم نیز کمک کنند.
درمان شناختی رفتاری (CBT)
CBT نوعی درمان روانشناختی است که ممکن است برای درمان انواع مختلفی از بیماریها استفاده شود. یک ارائهدهنده خدمات سلامت روان به فرد کمک میکند تا الگوی فکری تحریف شده خود را درک کند و یاد بگیرد که چگونه از حل مسئله برای تغییر آن استفاده کند.
ورزش
برای کسانی که سندرم روده تحریکپذیر (IBS) دارند و یبوست یا درد بیشتری دارند، ورزش میتواند یک درمان بالقوه باشد. بین ۲۰ تا ۶۰ دقیقه ورزش مانند پیادهروی، ایروبیک، دوچرخهسواری یا یوگا که سه تا پنج بار در هفته انجام شود، میتواند به علائم سندرم روده تحریکپذیر کمک کند. ورزش بدنی همچنین در مدیریت اضطراب و اختلالات اضطرابی مفید است.
هیپنوتیزم درمانی
هیپنوتیزم یک درمان معتبر و بالقوه مؤثر برای علائم سندرم روده تحریکپذیر است. دسترسی به مغز ناخودآگاه میتواند به مدیریت اختلال در تنظیم محور روده – مغز کمک کند. بسیاری از مطالعات نشان میدهند که هیپنوتیزمی که توسط یک متخصص دارای مجوز ارائه میشود، یک گزینه درمانی معتبر است.
رژیم غذایی کم FODMAP برای IBS
رژیم غذایی که مصرف غذاهایی را که انواع خاصی از کربوهیدراتها به نام الیگوساکاریدها، دیساکاریدها، مونوساکاریدها و پلیاولهای قابل تخمیر (FODMAPs) را کم دارند، محدود میکند، میتواند برای کاهش علائم IBS مورد استفاده قرار گیرد. پیروی از این رژیم غذایی بدون کمک آسان نیست، بنابراین معمولاً همکاری با یک متخصص تغذیه توصیه میشود.
نحوه مدیریت سندرم روده تحریکپذیر و اضطراب در خانه
مدیریت سندرم روده تحریکپذیر و/یا اضطراب ممکن است شامل یک یا چند مورد از استراتژیهای فوق باشد که بسیاری از آنها نیاز به راهنمایی پزشک دارند. هیچ درمان واحدی وجود ندارد که بهتنهایی برای همه مؤثر باشد. به همین دلیل، ممکن است یافتن آنچه مؤثر است، مسیری پر از آزمون و خطا باشد.
در خانه، افراد مبتلا به سندرم روده تحریکپذیر ممکن است بخواهند برخی از تکنیکهای مدیریتی را به تنهایی امتحان کنند. کاهش علائم سندرم روده تحریکپذیر همچنین ممکن است بر اضطراب تأثیر بگذارد. این میتواند شامل موارد زیر باشد:
- اضافه کردن فیبر یا مکملهای فیبر به رژیم غذایی
- آزمایش پروبیوتیکها (باکتریهای مفید برای سلامت روده)
- پرهیز از غذاهای چرب و تند
- پرهیز از نوشیدنیهای گازدار و کافئین
- استفاده از ملینهای بدون نسخه (OTC، بدون نسخه) برای یبوست
- استفاده از داروهای ضداسهال برای اسهال
در مورد اضطراب، علاوه بر همکاری با پزشک، تکنیکهایی وجود دارد که میتوان در خانه نیز از آنها استفاده کرد و ممکن است به مدیریت علائم کمک کند. این تکنیکها عبارتاند از:
- ورزش
- خواب کافی
- پیوستن به یک گروه پشتیبانی
- ذهنآگاهی
- مدیتیشن
چه زمانی با یک ارائهدهنده خدمات درمانی تماس بگیریم
علائم سندرم روده تحریکپذیر شامل تغییر در عادات روده است. این میتواند شامل رفتن به دستشویی بیشتر یا کمتر و/یا درد هنگام اجابت مزاج باشد. پیگیری این تغییرات و مشورت با پزشک بسیار مهم است.
بسیاری از افراد ممکن است سعی کنند علائم را در خانه با تغییر سبک زندگی و رژیم غذایی درمان کنند. این منطقی است و برای برخی افراد ممکن است مفید باشد. با این حال، ثابت نشده است که اتخاذ رژیمهای غذایی بیش از حد محدود (مانند رژیم غذایی بدون گلوتن که پروتئین رایج در گیاهان گندم را حذف میکند) به IBS کمک میکند و میتواند منجر به کمبودهای تغذیهای شود.
صحبت با یک ارائهدهنده خدمات درمانی همچنین ایده خوبی است اگر علائم اضطراب یا سندرم روده تحریکپذیر به نقطهای رسیده باشد که بر زندگی تأثیر منفی بگذارد. بهعنوان مثال، اجتناب از بیرون رفتن در مکانهای عمومی به دلیل ترس از نیاز به دستشویی، یکی از علائم هشداردهندهای است که نشان میدهد زمان درمان فرا رسیده است.
علائم گوارشی که هرگز نشانه سندرم روده تحریکپذیر نیستند؛ اما دلیلی برای مراجعه به پزشک هستند عبارتاند از:
- خون در مدفوع
- اسهال مزمن
- رفتن به دستشویی به تعداد دفعات زیاد در روز
- درد شدید شکم
- حرکات روده که بهطور کامل متوقف میشوند
بدون مصرف دخانیات بعد از ترک
ترک کردن ممکن است ناراحتکننده باشد. ترک نیکوتین دارای دو بخش فیزیکی و روانی است. علائم فیزیکی آزاردهنده هستند؛ اما تهدیدکننده زندگی نیستند. بااینحال، اگر آمادگی مقاومت در برابر آنها را ندارید، میتوانند شما را وسوسه کنند که دوباره به سیگار کشیدن یا مصرف برگردید. جایگزینی نیکوتین و سایر داروها میتوانند به کاهش بسیاری از این علائم کمک کنند. اکثر افرادی که از دخانیات استفاده میکنند متوجه میشوند که بخش ذهنی ترک سیگار چالش بزرگتری است.
تغییر طعم و بو
بسیاری از افراد مبتلا به سرطان در طول یا بعد از درمان دچار تغییراتی در طعم و بو میشوند. این تغییرات میتواند منجر به بیزاری از غذا شود. بیزاری از غذا، بیزاری شدید از برخی غذاهاست که باعث میشود از آنها اجتناب کنید. تغییرات طعم و بو میتواند خوردن را سختتر کند و منجر به کاهش وزن بدون تلاش شود. نخوردن و نیاشامیدن کافی میتواند درمان و بهبودی بدن شما را از سرطان دشوارتر کند.
نشانههای استرس روانی
استرس روانی نحوه واکنش بدن و مغز به هر نیاز یا خواستهای است که بهعنوان یک چالش یا مانع دیده میشود. استرس روانی لزوماً منفی نیست. برخی افراد استرس کوتاهمدت را انگیزهبخش میدانند، مانند امتحان یا مصاحبه شغلی. بااینحال، استرس زیاد گاهی اوقات میتواند باعث علائم فیزیکی و مشکلات سلامتی شود، بهخصوص اگر استرس خود را بهخوبی مدیریت نکنید.